Tuesday, September 19, 2017
Text Size

Tuesday, 25 June 2013 11:20

การใช้หนังสือกับเด็กในขวบปีแรก โดย ตุ๊บปอง

การอ่านหนังสือกับเด็ก ก็เป็นเช่นเดียวกันกับการส่งเสริมพัฒนาการในด้านต่าง ๆ ของเด็ก ซึ่งจะเป็นไปในทิศทางใดนั้นย่อมขึ้นอยู่กับการสร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม และการส่งเสริมที่ถูกต้อง และต้องทำด้วยความรักความเข้าใจของพ่อแม่เป็นพื้นฐาน บางคนอาจเข้าใจว่าการที่จะใช้หนังสือกับเด็กได้นั้น พื้นฐานสำคัญขึ้นอยู่กับสถานภาพทางเศรษฐกิจและสังคมของครอบครัวเป็นหลัก กล่าวอีกนัยหนึ่งก็คือ ถ้าจะใช้หนังสือกับเด็กได้นั้น ครอบครัวต้องมีฐานะ

ด้วยความต้องการพื้นฐานของเด็กในขวบปีแรก ที่ต้องการความรัก ความเข้าใจ ความอบอุ่น และการมีปฏิสัมพันธ์จากคนรอบข้างและบริบทรอบตัว ที่เอื้ออาทร เอื้อเฟื้อเกื้อกูล หนังสือ จึงเป็นเครื่องมือที่พ่อแม่ สามารถนำมาใช้เป็นช่องทางในการหล่อเลี้ยง และสร้างเด็กในวัยนี้ให้เกิดความไว้วางใจคนรอบข้าง และสังคมรอบตัวเมื่อเติบใหญ่ในวันข้างหน้า การทำเช่นนี้จะทำให้เด็กเกิดความสัมพันธ์ที่แนบแน่นและหวงแหนความรัก ความอบอุ่นที่เคยได้รับ ส่งผลให้มีการใช้ชีวิตอย่างระมัดระวัง เพื่อไม่ให้กระทบกับความสัมพันธ์ที่ดี ที่สร้างไว้กับพ่อแม่ และคนรอบข้างตั้งแต่วัยขวบปีแรก

แต่จากการทำงาน ของมูลนิธิหนังสือเพื่อเด็กที่ดำเนินงานโครงการหนังสือเล่มแรก Bookstart พบว่า ฐานะทางเศรษฐกิจและสังคมมีผลกระทบต่อการใช้หนังสือกับเด็กบ้างแต่ไม่มากอย่างที่ทุกคนคิด เพราะ การใช้หนังสือกับเด็กขึ้นอยู่กับความรู้และความเข้าใจของพ่อแม่เป็นสำคัญ เพราะถ้าพ่อแม่เข้าใจ และเห็นความสำคัญของการใช้หนังสือกับเด็กแล้ว พ่อแม่กลุ่มนี้จะแสวงหาหนังสือและสิ่งรอบตัวมาอ่านอย่างกระตือรือร้นได้ เช่น กรณีของแม่เด็กที่มีอาชีพรับซื้อของเก่า หลังจากเข้าโครงการได้ 6 สัปดาห์ ก็เริ่มเก็บหนังสือภาพที่รับซื้อมา นำมาทำความสะอาดแล้วนำไปใช้กับลูกอย่างหลากหลาย มากกว่าที่ได้รับจากชุดหนังสือเล่มแรก ในขณะที่เด็กที่อยู่ในครอบครัวที่มีฐานะร่ำรวย แม้พ่อแม่จะซื้อหาหนังสือมาให้มากเพียงใด แต่เด็กในกลุ่มนี้มีจำนวนไม่น้อยที่ไม่ได้สนอกสนใจหนังสือแต่อย่างใด ด้วยเพราะพ่อแม่เน้นการซื้อหนังสือให้เด็ก หากแต่ไม่ได้ใส่ใจในกระบวนการใช้หนังสือกับเด็ก

อีกทั้ง การใช้หนังสือ โดยเฉพาะกับเด็กเล็กนั้น ไม่ได้ขึ้นอยู่กับปริมาณของหนังสือแต่อย่างใด พ่อแม่หลายคนคิดว่า ยิ่งมีหนังสือมาก น่าจะยิ่งทำให้เด็กอ่านมาก แต่ในความเป็นจริงแล้ว เด็กทุกคนจะเริ่มต้นด้วยความประทับใจในหนังสือเพียงไม่กี่เล่ม จากการเฝ้าสังเกตผ่านการทำงาน 4 ปี ของโครงการหนังสือเล่มแรก ทำให้เห็นว่า หนังสือเล่มที่ เด็ก ๆ ชอบ จะเป็นเล่มที่เชื่อมโยงถึงบรรยากาศ ตลอดจนความรู้สึกที่เกิดขึ้นระหว่างการอ่านเป็นสำคัญ และยิ่งถ้าหนังสือเล่มใดที่พ่อแม่อ่านให้ฟังซ้ำ ๆ หลาย ๆ รอบ และแต่ละรอบมีความสนุกสนาน สร้างความประทับใจให้ด้วยแล้ว เล่มนั้นจะกลายเป็นหนังสือเล่มโปรดของเด็กในทันที

ทั้งนี้ หนังสือที่มีรูปเล่มดี ภาพประกอบสวย สีสันสดใส ย่อมดึงดูดเด็กเล็กได้มากกว่าหนังสือที่ดูเรียบ ๆ และอีกส่วนหนึ่งที่เป็นส่วนสำคัญ คือ เนื้อหาหรือเรื่องราวที่เมื่อเด็กได้ฟังแล้วเกิดความรู้สึกร่วม เพราะกระทบความรู้สึกนึกคิดบางอย่าง หรือสัมผัสได้ และเชื่อมโยงได้กับการเรียนรู้รอบ ๆ ตัวของเด็ก

เส้นสายลายสี

cartoon6

"นิทาน" เป็นสิ่งสำคัญยิ่งที่สามารถช่วยเสริมจินตนาการของเด็กๆให้กว้างไกลและยังตอบสนองความต้องการของเด็กได้ครบถ้วน เชิญชมผลงานนิทานจากจินตนาการความคิดสร้างสรรค์ของเด็กๆกันครับ

ดูทั้งหมด